بمناسبت 21 شهریور روز ملی سینما جستار کوتاه بر نقش تماشاگران خوب ایرانی در ترویج سینمای ناب و فاخر خواهیم داشت
تماشاگران هنر هفتم به دو دسته تقسیم میشوند .اول آنهایی که دیدن فیلم را صرفا به عنوان وقت فراغت میخواهند ؛ دوم آنهایی که درگیر محتوی ، فرم و دستاوردهای فنی و هنری فیلم هستند. برای دیدن فیلم خوب ابتدا باید دانست علاقه مند به چه نوع ژانری هستید . (درام ، کمدی ، اکشن ، وسترن ، جاده ای ، تخیلی ، وحشت ، کارآگاهی ، ملو درام و ... ) آنچه مسلم است ، گاهی علاقه به یک یا چند ژانر متفاوت بسته به نوع خود اثر دارد
پس از شناخت ژانرهای متفاوت ، بهتر است تحقیق در مورد بهترین کارگردان های ژانر مورد نظر خود را آغاز کنید . هرچند خواندن نقد و بررسی در مورد فیلم هایی که قرار است ببینید نیز یکی از نکته هایی ست که میتواند به انتخاب فیلم به شما کمک کند ، اما نظر نگارنده مقاله این است که نقد فیلم را برای فیلم هایی که دیده اید مطالعه تا جزئیات آن را بهتر درک کنید .
سینما علاقه مندان کاوشگر و کنجکاو دارد
علاقه مندان این هنر پرسشگر هستند
ما یک سینما داریم با دو نگاه :سینمایی که ما را به تعمق و بازخوانی خویش فرا می خواند (کاتارسیس ارسطویی ) و سینمایی مفرح و پرهیجان ؛ زندگی فاقد تفریح و هیجان ماتمکده ای بیش نیست که خالق هستی آن را بر هیچ تنابنده ای اط مخلوقات خود اراده نکرده است اما هیچ عقلانیتی هم از ما نخواسته زندگی را در تفریح و هیجان منحصر کنیم حالا چگونه در این سینما فیلم خوب ببینیم و از دیدن فیلم خوب لذت ببریم علاوه بر پر کردن فراغت با هنری فاخر بر معرفتمان بیفزاییم.
معمولا برای فیلم دیدن دو راه ببشتر وجود ندارد : روش شکل شناسانه و تحلیل فرم که باید قراردادها ، مرزهای اثر را شناخت و چرایی استفاده این رمزها در اثر را یافت و کار از لحاظ ساختاری در کدام طبقه بندی قرار می گیرد .
دوم محنوی اثر را دریابیم این که اثر چه می گوید ؟ و بن مایه فکری آن چیست ؟
بعد از مقدمات و شناخت لوازم دیدن فیلم خوب باید برای یادگیری از فیلم و تاثیر این هنر در معرفت وجودی خود به تحلیل آن بپردازیم
وقتی فیلم را تحلیل کردیم هویت فیلم را افشا می کنیم وقتی این بررسی جدی صورت بگیرد به طریقی هویت خودمان نیز افشا می شود چرا که به قول فلاسفه پدیدارشناسی «ما همان هستیم که می بینیم » و تحلیل فیلم دیدگاه های شخصی و جهان بینی ما را برای ما عیان می کند به نوعی خاصیت روانکاوانه دارد از این نظر فیلم فراخوان ادراک حسی مخاطب و تلاشی برای بیگانه کردن دنیای آشنای اوست .
در این روش فیلم دیدن جهان و پدیده ها به شکل دیگری برای فرد عیان می شود و امکانی برای پرورش و تمرین قوه تفکر و خیال پردازی محسوب می شود
در این نوع فیلم دیدن ما مختاریم هرآنچه می پسندیم را برگزینیم نجوایی مافوق طبیعی و پیامی که فقط با روح می توان به دست یافت پس کشف و شهود درونی منتقد و مخاطب در فیلم های ناب با تحلیل شناختی بیشتر می گردد.
در این گونه فیلم دیدن رمانی چون پینوکیو و فیلم های به همین نام معنایی دارند و نگاهی نو معنا یاب را می خواهد چون پی جویی حیاتی سراسر تنعم لذت و بی خبری را به حماقتی که حمار نماد آن است به خوبی نشان می دهد هر که از زندگی خود تنها لذت را بجوید جاهل مطلقی است که حقیقت زندگی را نیافته است اگر به این فیلم با این معنا نگاه کنیم فیلمی ناب دیدیم و از آن معرفت آموختیم .
تماشای فیلم های ناب با رویکرد معرفت شناسانه و تحلیل محتوی و فرم لذت دیدن را در ما بیشتر می کند به ما یاد می دهد اول نگاه کردن را باید آموخت و سپس دید و.میان این دو چقدر فرق هست
نگاه کردن یعنی گاهی وقت ها یاد بگیریم چیزهایی را نبینیم و یاد بگیریم که از بین خیل پدیده های بی شمار نگاه خود را در کدام طرف بچرخانیم و چه چیزهایی را بر دیگری اولویت دهیم
فیلم ناب دیدن نخست نگاه کردن و سپس دیدن را به مخاطب می آموزد این زمانی است که تماشاگر ناگهان از خود می پرسد «چطور پیش از این متوجه نشده بودم ؟...»
مبحث یادداشت بمناسبت گرامی داشت روز سینما بود و ادای دین تماشاگران برای فیلم های خوب که متاسفانه بعلت فروش گیشه ای خوب فیلم های با فرم و محتوی نازل در کشورمان این نگاه معرفتی کمرنگ شده است .
امید است سلایق این هنر فاخر به نوعی تربیت شود تا وجود سینمای ابتذال زده امروز که با محتوی تکراری و هجمه مفاهیم غیراخلاقی با هزینه های میلیاردی سلبریتی های گیشه ای ساخته می شود در میان عموم مردم جایگاهی نداشته و سینمای ایران جایگاه خود را با توجه به فرهنگ غنی دینی و تمدن باستانی خود بیاید که وظیفه ما تماشاگر فیلم ناب را خوب دیدن و نشر و رواج آن در میان خانواده و دوستان است ولی همت بلند مسئولان هنری و سینمایی کشور در اهمیت دادن به سینمای فاخر و اصیل با ژن ایرانی را می طلبد که سینماگران برتر حوزه معرفتی و فیلم های در ژانر های مختلف به عیان برسند اگرچه رویکرد ناقص سینمای ایران به سمت جوانان فیلم ساز خلاق با نگاهی نو بیشتر شده است ولی باید اذعان کرد بسیار نازل و ناچیز و شایسته فرهنگ این مرز بوم نیست .
به امید حال خوش سینمای ایران در روزهای خوبی که خواهند آمد .
منابع
درک تئوری فیلم چگونه فیلم ها را بفهمیم - جلد اول
نشر واحه نویسنده کریستین اترینگتون رایت روث داوتی
مترجم:رحیم قاسمیان
اندیشیدن بر پرده نشر نیلوفر نوشته توماس ای وارتنبرگ مترجم ستاره نوتاج مجید پروانه پور
نوشته : شاهرخ احمدزاده
مي نگارم تا دلم را شعله ور ،شجاع و بي قرار نگه دارم. در دلم همه ي آشوب ها و تضاد ها و غم ها و شادي هاي زندگي را احساس مي كنم اما مي كوشم تا آنها را مطيع آهنگي برتر سازم ، برتر از آهنگ عقل ، و حماسي تر از آهنگ دل....